වෙඩින් ඇල්බම් එකම මොකද වෙන්නේ....! (පළමු කොටස)

මම මේ ලිපිය කාලෙක ඉඳල ලියන්න හිටියත් ලියන්න තරම් කාලයක් ආවේ නැති ලිපියක්. අවුරුද්දකට විතර පස්සේ බ්ලොග් එකට ලිපියක් දාන්න මේක සකස් කරන්න වුනා. හෛාම වුනත් මේ ලිපිය ටිකක් දිග කොටස් දෙකක ලිපියක් විදිහට කරන්න හිතුවා. එකේ පළවෙනි කොටස මේක. මෙතනදී මම වෙඩින් ඇල්බම් එකේ විකාශණය ගැන කතා කරනවා. ඡායාරූපය ගැන ඉගෙන ගන්න කෙනෙකුට වටිනාකමක් දෙන්න මේක ලියන්න හිතුවේ. ඔයාල මේක කියවලා කමෙන්ට් එකක් දාන්න. තව තැනක පලකරන්න ඕනි නම් අහන්න. කතෘ අයිතිය තියල පල කරන්න කියල ඉල්ලා හිටිනවා.

ඇල්බම් කලාවේ ආරම්භය හා ඉතිහාසය සැලකූ කල ඇල්බම් කලාව යනු මිනිසාගේ ජීවිතයේ වැදගත් සිදුවීම්, මතකයන්, ඡායාරූප සහ ලේඛන සුරක්ෂිතව තබාගැනීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද සංග්‍රහමය හා කලාත්මක මාධ්‍යයකි. අද අපට හුරුපුරුදු ඡායාරූප ඇල්බම් සංකල්පය බොහෝ කාලයක ඉතිහාසයක් පසුබිම් කරගෙන වර්ධනය වූ එකකි. එය පුරාණ ලේඛන සම්ප්‍රදායන්, scrapbooks, පවුල් වාර්තා පොත් සහ පසුව ඡායාරූපකරණයේ දියුණුව සමඟ විකාශනය වී ඇත.

“Album” යන වචනය ලතින් භාෂාවේ “Albus” යන වචනයෙන් උපුටාගෙන ඇති අතර එහි අර්ථය “සුදු” යන්නයි. පුරාණ රෝම සමාජයේ රාජ්‍ය නිවේදන, නීති සහ පොදු තොරතුරු ලියා ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සුදු පුවරු භාවිතා කළහ. මෙම පුවරු “Album” ලෙස හඳුන්වා තිබුණි.

 

කාලයත් සමඟ මෙම සංකල්පය පුද්ගලික සටහන් සහ මතකයන් එකතු කර තබාගැනීමේ පොත් ආකාරයකට වර්ධනය විය. එම නිසා අද අප භාවිතා කරන “Album” යන වචනයේ මුල් අර්ථය වන්නේ “සටහන් සහ මතකයන් එකතු කරන පොතක්” යන්නයි.

 

ඡායාරූපකරණය හඳුන්වාදීමට පෙර කාලයේද මිනිසුන් තම මතකයන් සුරක්ෂිතව තබාගැනීමට විවිධ ආකාර භාවිතා කළහ.

යුරෝපයේ 16–18 වන සියවස්වලදී “Commonplace books” ලෙස හඳුන්වන පොත් ජනප්‍රිය විය. මෙම පොත් තුළ කවි, දර්ශනවාදී අදහස්, ලිපි, සිතුවම් සහ විවිධ සටහන් එකතු කර තබාගැනීම සිදු විය.

එමෙන්ම “Scrapbooks” ලෙස හැඳින්වෙන පොත් තුළ පත්‍රිකා, සිතුවම්, කඩදාසි කැබලි, කලාත්මක සැරසිලි සහ ලිපි එකතු කර තබාගැනීම සිදු විය. මෙම සම්ප්‍රදායන් ඇල්බම් කලාවේ මුල්ම ආකාර ලෙස සැලකිය හැක.

1839 දී ඡායාරූපකරණය ලෝකයට හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් කලාවේ නව යුගයක් ආරම්භ විය. මුල් කාලයේදී ඡායාරූප ගන්නා ක්‍රම ඉතා සංකීර්ණ වූ අතර එය වෘත්තීය ශිල්පීන් විසින් පමණක් සිදු කළහ.

19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී “Carte de Visite” සහ “Cabinet Card” ලෙස හඳුන්වන කුඩා ප්‍රමාණයේ ඡායාරූප ජනප්‍රිය විය. මෙම ඡායාරූප විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ඇල්බම්වල පිටු තුළ ඇතුළත් කර තබාගැනීමට හැකිව තිබුණි.

පවුල් සාමාජිකයන්ගේ, මිතුරන්ගේ සහ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප එකතු කර තබාගැනීම එම කාලයේ සමාජයේ ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායක් විය.

20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී කැමරා තාක්ෂණය වඩාත් සරල සහ ජනප්‍රිය වීමත් සමඟ සාමාන්‍ය ජනතාවටද ඡායාරූප ගැනීමට හැකි විය. එමඟින් පවුල් ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථා සටහන් කිරීම වැඩි විය.

මෙම කාලයේදී ඇල්බම් සාමාන්‍යයෙන්

• ඡායාරූප පිටු වලට අලවා සකස් කරන ලද
• අතින් සැරසූ scrapbooks
• පවුල් ඉතිහාස පොත්

ආකාරයෙන් පැවතුණි. විශේෂයෙන්ම විවාහ උත්සව, උපන් දින, සංචාර සහ පවුල් උත්සව සඳහා ගත් ඡායාරූප ඇල්බම් තුළ සුරැකිණි.

1950 දශකයෙන් පසු වර්ණ ඡායාරූප තාක්ෂණය වර්ධනය වීමත් සමඟ ඇල්බම්වල දෘශ්‍යමය ගුණාත්මකභාවය විශාල ලෙස වැඩි විය.

ඡායාරූප මුද්‍රණ කර්මාන්තය ද දියුණු වීමත් සමඟ විශාල ප්‍රමාණයෙන් උසස් තත්ත්වයේ ඡායාරූප මුද්‍රණය කළ හැකි විය.

මෙම කාලයේදී විවාහ ඇල්බම් සම්ප්‍රදාය බොහෝ රටවල ජනප්‍රිය විය. විවාහ උත්සවයේ ප්‍රධාන අවස්ථා—

• මුදු මාරු කිරීම
• පවුල් ඡායාරූප
• උත්සව අවස්ථා

ඇතුළත් කර ඇල්බම් නිර්මාණය කිරීම සිදු විය.

1990 දශකයෙන් පසු ඩිජිටල් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් නිර්මාණය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය.

Digital cameras, image editing software සහ advanced printing technology භාවිතා කරමින් ඡායාරූපවල ගුණාත්මකභාවය වැඩි කිරීමට හැකි විය.

Adobe Photoshop, Lightroom වැනි මෘදුකාංග භාවිතා කර

• වර්ණ සංස්කරණය
• retouching
• lighting correction
• creative layout design

සිදු කිරීම සාමාන්‍ය ක්‍රියාවලියක් විය. මෙම කාලයේදී Photo books, Digital albums, සහ Online galleries වැනි නව ආකාරද ජනප්‍රිය විය.

දකුණු ආසියාතික රටවල (ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය) විවාහ උත්සව සංස්කෘතිය ඉතා වර්ණවත් සහ සම්ප්‍රදායික අංග රැසකින් සමන්විත වේ. එබැවින් මෙම උත්සව ඡායාරූපකරණය විශාල කලාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත.

විවාහ උත්සවවල විවිධ අවස්ථා—

• පූර්ව විවාහ ඡායාරූප (Pre-wedding shoots)
• ආචාර විධි
• විවාහ උත්සවය
• පිළිගැනීමේ උත්සවය

ඇතුළත් කරමින් ඇල්බම් සකස් කිරීම දකුණු ආසියාතික ඇල්බම් කලාවේ විශේෂ ලක්ෂණයකි.

 

ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහ ඡායාරූපකරණය 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී වඩාත් ජනප්‍රිය විය. එම කාලයේදී වෘත්තීය ඡායාරූප ශිල්පීන් විවාහ උත්සවවල ප්‍රධාන අවස්ථා කිහිපයක් පමණක් ඡායාරූපගත කළහ. මෙම කාලයේදී wedding photography බොහෝවිට studio-based photographers විසින් සිදු කරන ලදී.

එහිදී ඡායාරූප ගන්නා ලද්දේ

• Poruwa ceremony
• couple portraits
• family photographs

ඇල්බම් සාමාන්‍යයෙන්

• black pages
• photo corners
• pasted photographs

ආකාරයෙන් සකස් කරන ලදී.

1980 දශකයේදී වර්ණ ඡායාරූප සහ නව මුද්‍රණ තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් නිර්මාණය වඩාත් වර්ණවත් සහ කලාත්මක විය.

2000 න් පසු ඩිජිටල් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙඩින් ඇල්බම් නිර්මාණය විශාල පරිවර්තනයකට ලක්විය. Photoshop වැනි ඡායාරූප සංස්කරණ මෘදුකාංග භාවිතා කරමින් “Story Album” හෝ “Digital Album” ලෙස හැඳින්වෙන නව ඇල්බම් ආකාර ජනප්‍රිය විය.

වෙඩින් ඇල්බම් නිෂ්පාදනයේදී මුද්‍රණ තාක්ෂණය ඉතා වැදගත් වේ. Offset printing තාක්ෂණය භාවිතා කර උසස් ගුණාත්මක ඡායාරූප මුද්‍රණය කළ හැක.

Album production process සාමාන්‍යයෙන් පහත පියවරවලින් සමන්විත වේ:

• Photography Stage – විවාහ උත්සවයේ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ ග්‍රහණය කිරීම
• Photo Selection – හොඳම ඡායාරූප තෝරා ගැනීම
• Image Editing – වර්ණ සංස්කරණය, retouching, lighting correction
• Album Design – layout design, page composition
• Printing – offset printing හෝ digital printing
• Binding and Finishing – cover design, lamination, binding

මෙම ක්‍රියාවලිය මඟින් උසස් තත්ත්වයේ කලාත්මක ඇල්බම් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.

වෙඩින් ඇල්බම් සැලසුම් කිරීමේදී විවිධ design styles භාවිතා වේ.

• Traditional Album Style – සරල ඡායාරූප පිටු පිටු අලවා සකස් කිරීම
• Story Album Style – විවාහ උත්සවය කතාවක් මෙන් පිටු පිටු සකස් කිරීම
• Magazine Style Layout – සඟරා ආකාරයේ creative layouts
• Minimalist Style – සරල, නිරවුල් design
• Cinematic Style – චිත්‍රපටීය අත්දැකීමක් ලබාදෙන dramatic layouts

මෙම styles මඟින් ඇල්බම්වල කලාත්මක වටිනාකම වැඩි වේ.

වෙඩින් ඇල්බම් කලාවේ ප්‍රධාන භූමිකාව ඡායාරූප ශිල්පීන්ට අයත් වේ. ඔවුන්ගේ කලාත්මක දෘෂ්ටිය සහ තාක්ෂණික දැනුම මත ඇල්බම් එකේ ගුණාත්මකභාවය තීරණය වේ.

ඡායාරූප ශිල්පියාගේගේ කලාමය භූමිකාව වනුයේ

• විවාහ උත්සවයේ හැඟීම් සහ අවස්ථා නිවැරදිව ග්‍රහණය කිරීමෙ
• creative composition සහ lighting භාවිතා කිරී‍ෙ
• cultural elements සහ traditional moments සුරැකිව සටහන් කිරීම
• storytelling concept එකක් තුළ ඇල්බම් නිර්මාණයට සහය වීම

ඒ අනුව වෙඩින් ඇල්බම් එකක් සරල ඡායාරූප එකතුවක් නොව, විවාහ උත්සවයේ සම්පූර්ණ කතාව කලාත්මක ලෙස ඉදිරිපත් කරන කෘතියක් බවට පත්වේ.

තවද 2000 න් පසු digital photography සහ graphic design software හඳුන්වාදීමත් සමඟ දකුණු ආසියාතික wedding albums විශාල ලෙස වෙනස් විය.

මෙම කාලයේදී ජනප්‍රිය වූ trends කිහිපයක්:

• Pre-wedding photoshoots
• Destination wedding photography
• Cinematic storytelling albums
• Drone photography

Wedding albums යනු සරල ඡායාරූප එකතුවක් පමණක් නොව, විවාහ උත්සවයේ සම්පූර්ණ කතාව කලාත්මකව ඉදිරිපත් කරන දෘශ්‍යමය ලේඛනයකි.

ලෝකයේ ඡායාරූපකරණයේ ආරම්භයෙන් ආරම්භ වූ මෙම සම්ප්‍රදාය දකුණු ආසියාතික රටවල සංස්කෘතික උත්සව සමඟ විශාල ලෙස වර්ධනය වී ශ්‍රී ලංකාවේද උසස් තත්ත්වයේ කලාමය සහ වෘත්තීයමය ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත. පවුල් ඉතිහාසය, සමාජික සම්ප්‍රදායන්, විශේෂ අවස්ථා සහ පුද්ගලික මතකයන් පරම්පරා ගණනාවකට සුරැකිව තබාගැනීමට ඇල්බම් ඉතා වැදගත් වේ.

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය විසි දෙවෙනි කොටස - සීගිරිය, පිදුරංගල හා කණ්ඩලම වැව

මගේ ගමන් බිමන් කොලම දැන් දැන් සෑහෙන්න අඝාදයකට ලක්වෙලා. මොකද දැන් මම වැඩිය ඇවිදින්නේ නැති නිසා. ලංකාවේ බොහෝමයක් තැන් වල ගිහින් තියෙන නිසා දැන් ඇවිදින්න යන එක උත්තේජනයක් වෙන්නේ නෑ සමහර වෙලාවකදී. කොහොමින් කොහොම වුනත් ආයෙත් ගමන් බිමන් වලට පණ දෙන්න හිතාගෙන ගිය ගමනක් තමා සීගිරිය.

ඓතිහාසික වංශකතාවන් ගණනාවක් දරාගෙන ඉන්න මේ පර්වතය පිහිටලා තියෙන්නේ දඹුල්ලේ ඉඳන් කිලෝමීටර 18ක් විතර දුරින්. මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මායිමේ කිඹිස්ස ප්‍රදේශයේ පිහිටලා තියෙන මෙම පර්වතය ආසන්න වශයෙන් අඩි 600ක් විතර උසයි. මේක ඛාදනයට ලක්වූ ගිණිකන්දකින් පිටවී සිසිල් වුණු ආග්නේය පාෂාණ යන්ගෙන් නිර්මාණය වුනා කියල තමා කියවෙන්නේ. ශේෂ වූ කඳුපන්තියක් මත පිහිටා ඇති මෙය සෑම දිශාවකින්ම ගත්තාම ප්‍රපාතයක් විදිහට තමයි තියෙන්නේ. අන්න ඒ නිසාම තමා සීගිරිය බලකොටුවක් වශයෙන් තෝරගන්න හේතුව වෙන්න ඇත්තේ. දිගින් කිලෝමීටර 3ක් හා පළලින් කිලෝමීටරයක ප්‍රමාණයේ විහිදී ඇති මෙහි මුදුන අක්කර තුනක වපසරියකට හිමිකම් කියනවා. ඓතිහාසික පොතපත සඳහන් කරන ආකාරයට සීතිරිය 5වන සියවසේ අග භාගයේ නිර්මාණය කරන ලද්දක් වුනත් දැන් දැන් එහි ඉතිහාසය රාවණ රජුන්ගේ යුගය දක්වා විහිදෙන බව කියැවෙනවා.

පොතපතෙහි සඳහන් ඉතිහාසයේ හැටියට මේ පර්වතයේ ඉතාහාසය අවධි පහක් විදිහට වර්ග කරනවා. කාශ්‍යප යුගය (ක්‍රි.පූ.3-ක්‍රි.පූ.5 දක්වා), කාශ්‍යප යුගය (ක්‍රි.පූ.475-497 දක්වා), පසු කාශ්‍යප යුගය(ක්‍රි.ව.6-13 දක්වා), අප්‍රකට යුගය(ක්‍රි.ව.13-17 දක්වා), මහා නුවර යුගය(ක්‍රි.ව.17-19 දක්වා) සහ නූතන යුගය (ක්‍රි.ව.19-අද දක්වා) විදිහට. තැනිතාලාව මත උතුරට නෙරා තියෙන පර්වතය පැරැන්නන්ගේ බිය ගන්වන සිංහයෙකුගේ ආකාරයෙන් තිබෙන නිසා එය සිංහගිර පසුව සීගිරිය වුනා කියල කියනවා. පැරැන්නන් වගේම නූතන යුගයේ පුරා විද්‍යාඥයින්ද මේක දැක්කාම වශිකෘත වුනා කියල 1898 දී තමයි බෙල් මහතා කියන්නේ.ඒ ගැන සීගිරියේ ලියවිලා තියෙන මේ ගීයෙන් කියවෙනවා.

"නැඟී ඇති බලනට - බැලීමි සිහිවියන් සිහිගිරි මනෙදාළ පුරයි සරි - බලන රිසිව බෙයන්ද්"

  

පුරාණ ශ්‍රී ලාංකේය වංශකථාවක් වන කුලවංශයට අනුව, මෙම ප්‍රදේශය විශාල වනාන්තරයක් වූ අතර, පසුව කුණාටු සහ නායයෑම් නිසා එය කන්දක් බවට පත් වූ අතර, කාශ්‍යප රජු (ක්‍රි.ව. 477-495) විසින් ඔහුගේ නව අගනුවර සඳහා තෝරා ගෙන ඇතිබවයි. ඔහු මෙම පර්වතය මුදුනේ තම මාලිගාවක් ගොඩනඟා එහි පැති වර්ණවත් බිතුසිතුවම් වලින් සරසා ඇත. මෙම පර්වතයේ අඩක් පමණ ඉහළට කුඩා සානුවක ඔහු දැවැන්ත සිංහයෙකුගේ ස්වරූපයෙන් දොරටුවක් ඉදි කළේය. මෙම ස්ථානයේ නම මෙම ව්‍යූහයෙන් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. රජුගේ මරණයෙන් පසු අගනුවර සහ රජ මාලිගය අත්හැර දමන ලදී. එය 14 වන සියවස දක්වා බෞද්ධ ආරාමයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී. සීගිරිය අද යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියකි. එය පැරණි නාගරික සැලසුම්කරණයේ හොඳම සංරක්ෂිත උදාහරණයකි.

ක්‍රි.ව. 5 වැනි සියවසේ කාශ්‍යප රජු විසින් තනන ලද පුරාණ මාළිගයක් සීගිරියෙහි ඇත්තේය. කාශ්‍යප රජු සීගිරිය මුදුනේ මාළිගාව තනද්දී රාවණ රජුගේ මාළිගයෙහි නටඹුන් හමුවූ බවට කතාවක්ද පවතී. පර්වතයේ සමතලා මතුපිට එම මාළිගයෙහි නටඹුන් තිබේ.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 473 සිට 491 දක්වා රජ කළ මහා කාශ්‍යප රජ සමයේ දී කල සීගිරියේ චිත්‍ර පසුව ජගත් පූජිත කලා නිර්මාණ බවට පත් විය. සීගිරිය ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාස‍යේ සුවිශේෂ ස්ථානයක් ගනු ලබන අතර ම සිංහල සාහිත්‍යය හා භාෂාව ගැන කතා කරන විට සුවිශේෂ ස්ථානයක් සීගිරි කුරුටු ගීවලට හිමි වේ. මෙම ගීවලින් බොහොමයක් 8, 9 හා 10 වැනි සියවස්වලට අයත් වේ. සීගිරි ගී ලියා ඇත්තේ සීගිරියේ කැටපත් පවුර මත ය.

 

පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය අතුරින් විශිෂ්ට කවීත්වයක් හා අපුර්ව ප්‍රතිභා ශක්තියක් සීගිරි ගී තුළින් පිළිබිඹු වේ. මේ තුළින් එකළ කවීන්ගේ අව්‍යාජ කවීත්වය හා අනූන ස්වාධීනත්වය හෙළි වේ. මතුපිටින් පෙනෙන අදහසට වඩා ගැඹුරු අදහසක් මෙම ගී තුළින් මතු වේ. සීගිරි බිතුසිතුවම්වලින් විචිත්‍රණය කොට ඇති කතුන් ද අවට පරිසරය ආදී විවිධ තේමාවන් ද යොදා ගෙන මේ ගී රචනා කොට ඇත. මෙකල කවීන් තම සිත් තුළ පහළ වූ අදහස් කෙටි කොට පිඬු කොට දක්වා ඇත්තේ සීගිරි කැටපත් පවුරේ ගී ලිවීම අතිශයින් ම දුෂ්කර හෙයිනි. කවිය පිළිබඳ මහා පරිචයක් කාව්‍යකරණයේ ඉමහත් හැකියාවක් හා භාෂා පටුත්වයක් මින් හෙළි වේ. ව්‍යංගාර්ථයෙන් හා ව‍ක්ක්‍රෝක්තියෙන් ද පිරිපුන් ගී විශේෂයක් ලෙස සිගිරි ගී හැදින්වේ. මෙම සිගිරි ගීවලින් වැඩි කොටසක් ම ගීති නම් ඡන්දස් අලංකාරවලින් රචනා කරන ලද පද්‍ය යයි. යහ ගී පියුම් ගී මත්වල ගී කව් ගී උමතු ගී දුවඟ ගී යොන් ගී ආදී විවිධ විරිත්වලින් බැඳි මේ සීගිරි ගී පද්‍ය සංහ්‍රයක් ලෙස විභාග කර බැලිය හැක. එසේ සීගීරි ගී රචකයෝ තමන් ලියූ ගීවලට යටින් තමන්ගේ නම් ගොත් හා ග්‍රාම නාම සඳහන් කළහ. තවෙකෙක් සිය නාමය යෙදීමට ප්‍රථම තම රැකියාව පවා සඳහන් කර ඇත. මෙසේ රචිත වූ සීගීරි ගී මෙරට විශිෂ්ට පුරා විද්‍යා ඉතිහාසඥයකු වන සෙනරත් පරණ විතාන ශුරීන් දශක දෙකක පමණ කාලයක් තුළ කියන සීගීරි ගී 685න් මුද්‍රණය කොට ඇත.

තවද සීගිරි බිතු සිතුවම් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් ආරක්‍ෂා වී ඇති ආදිතම චිත්‍ර අතරට එක් වේ. සීගිරි බිතු සිතුවම්වල දක්නට ඇති විශේෂත්වය නම් මිනිස් ප්‍රමාණයට වඩා තරමක් කුඩා සුකුමාල ලලනාවන්ගේ රූප පමණක් වීමත් ඒවා ඉඟටියෙන් ඉහළ නග්න රූප පමණක් වීමත්ය. මෙම චිත්‍ර ඇඳීමේදී දේශීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කොට ඇති අතර වර්ණ සකසා ගැනීමේදී වියළි කලාපයේ බහුලව දක්නට ඇති අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කර තිබේ. එනම්,ගොකටු කිරි, මකුළු මැටි, රණවරා ආදිය වේ. ලලනාරූප පින්තාරු කිරීමේදී ස්වභාව ධර්මයා අනුව දැක්වීමට ශිල්පියා උත්සාහ නොකර ඇති අතර වර්ණ මඟින් අඳුරු ආලෝකය ගෙන රූපවල ත්‍රිමාණත්වය මතු කිරීමට ශිල්පියාගේ තෙලිතුඩ සමත් වී තිබේ. එසේම ලලනාරූප ශරීර හැඩයන්ට අනුකූලව තෙලිතුඩ හසුරුවාලීම නිසා සීගිරි සිතුවම් ඈතට පෙනෙනුයේ වර්ණයෙන් අඹන ලද රූප ලෙසය. සාහිත්‍යයේ කල්පිතයන්ට එකඟව දක්වා ඇති අගින් සිහින් වූ ඇඟිලි, සිහිනිඟ, මස්පිඩු පිරුණු පුළුලුකුල, වට වූ පුන්පියයුරු, දෙතොල් සහ දෙකොන සිහින්ව ගිය දිගු ඇස් සීගිරි සිත්තමින් අලංකාර කර තිබේ. දැනට අපට සීගිරියෙන් හමුවනුයේ චිත්‍ර 22ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකි. ක්‍රි. ව. 8 වන ශතවර්ෂයේ දී ලියවී ඇති සීගිරි කුරුටු ගීයකට අනුව රන්වන් ලියන් 502 කගේ චිත්‍ර පිළිබඳව සඳහන් වේ.

තවද සීගිරි චිත්‍ර පිළිබඳව එච්.සී.පී.බෙල් මහතා මෙම චිත්‍ර ලෙන්වලින් දැක්වෙන්නේ රන්වන් කාන්තාවන් කාශ්‍යප රජුගේ අන්තඃපුර ස්ත්‍රීන් බවත් නිල්වන් කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ සේවිකාවන් බවත්  ළඳුන්ගේ අත මල් හා මල් බඳුන් ඇති හෙයින් ඔවුන් සීගිරිය ආසන්නයේ ඇති පිදුරංගල විහාරය වන්දනයට යන බවද කියයි. වින්ස්ටන් ස්මිත් මහතා ද මෙම මතය අනුමත කර ඇත. ආනන්ද කුමාරස්වාමිගේ මහතා සීගිරි චිත්‍රවලින් උඩුකය පමණක් දැක්වෙන හෙයින් මෙන් ම, වළාකුළුවලින් මතු වී එන ස්වරූපයක් නිර්මාණය කොට ඇති බැවින් ඔවුන් සීගිරි අන්තඃපුර කාන්තාවන් නොවන බවත් දිව්‍ය අප්සරාවන් ස්වකීය සේවිකාවන් සමඟ සීගිරි ගල මුදුනට පැමිණ මල්වැසි වැස්සවීම සිදුකරන බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත. නන්දදේව විජේසේකර මහතා "රජුගෙ ඇතවුරෙන් අපි නොයමුයි හඟිමින් ඔවුහු සිටිති."යන කැටපත් පවුරෙහි ඇති කුරුටු ගීයකට අනුව ස්වකීය වල්ලභයා වූ කාශ්‍යප රජුගේ වියෝවෙන් ශෝකයට පත්වන ඔහුගේ අන්තඃපුර කතුන් නිර්මාණය කෙරෙන බව ද මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන් මෙම චිත්‍රවලින් දිය කෙළියක් දැක්වෙන බවත් මහාචාර්ය සෙණරත් පරණවිතාණ මහතා විසින් රන්වන් කාන්තාවන් තුළින් විජ්ජුලතා හෙවත් විදුලියත්, නිල්වන් කාන්තාවන් තුළින් මේඝලතා හෙවත් වළාකුළුත් නිරූපණය කෙරෙන බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත. සිරි ගුනසිංහ විසින් තර්ක කළේ සීගිරිය හුදෙක් සෞන්දර්යය වින්දනය කිරීම සඳහා වූ විවේකස්ථානයක් වශයෙන් කාශ්‍යප රජු විසින් ඉදි කරනු ලැබූ බව යි. ඒ අනුව සීගිරි සිතුවම්වල දැක්වෙන කාන්තාවන් හුදෙක් සුන්දරත්වය අරමුණු කරගෙන සිතුවමට නැඟුණු සාමාන්‍ය ස්ත්‍රී රූප බවත් ඒවායේ වෙනත් සංකේතාත්මක හෝ ආගමික අර්ථයක් නොමැති බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් තර්ක කරයි.

සීගිරියේ විශේෂ ලක්ෂණ විදිහට නාගරික සැලසුම්කරණය, ආරක්ෂාව පිළිබඳ උපක්‍රම, පාරිසරික නසම්බන්ධතාවයේ ඇති දායකත්වය, ලෙන් නිර්මාණය, ගොඬනැඟිලි ඉඳිකිරීමේ වාස්තු විද්‍යාව, නිර්මාණකරණය සඳහා ගල් භාවිත කිරීමේ ස්වරූපය, හුණුගල් භාවිතය, ගඩොල් භාවිතය, ක්‍රි. ව. 5වන සියවසේ පැවති නාගරික සැලසුම් ක්‍රම හා භූමි නිර්මාණ ක්‍රම, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ජල තාක්ෂණය (ජල උද්‍යානය,වතුර මල්,පොකුණු), ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, කලා ශිල්ප හා සාහිත්‍ය (කැටපත් පවුර, සීගිරි බිතු සිතුවම්, සිංහ පාදය) හා එකල පැවති ජන ජීවිතය (කැණීම්වලදී හමු වූ දෑ, සීගිරි සිතුවම්වල ඇති ආභරණ, ඇඳුම් ආයිත්තම්) ආදිය දක්වන්න පුලුවන්.

1938 දී සීගිරිය මුද්දරයක පසුබිම් කරල තියෙනවා. ඒ ඉංග‍්‍රීසි පාලනය පැවැති එකල ප‍්‍රධානියා වූ හයවන ජෝර්ජ් රජුගේ රූපය සමග සිගිරි ගල තියෙන විදිහට. 50, 60, 80 දශක වලදී ශ්‍රී ලංකාවේදී ද ඉන්දියාව, එංගලන්තය, ජපානය ආදි රටවල් මෑත අතීතයේද සිගිරිය බළකොටුව සංකේතවත් කල මුද්දර ලොවට හදුන්වාදීල තියෙනවා. එදා සිලෝන් වල ශත දහයට මිලකරල අදවන විට යුරෝ ශත 95ක් හෙවත් රුපියල් 170 කට විතර මිළ වෙනව. ඒ සිගිරි බළකොටුවෙන් සැරසූ යුනේස්කෝ ලාංචනය පසුබිමට එක් කළ මිලිමීටර් 40×26 තිරස් හැඩති කුඩා මුද්දරය යුරෝ ශත 95කට. එය එක්පත් ඉරුවකට මුද්දර 50ක් ලෙස සකස් කොට මුද්දර ලක්ෂ හයක් ප‍්‍රංශ තැපැල් පොලට නිකුත් කලා.


සීගිරියේ ඉඳන් පොළව යටින් ජල මාර්ග ගමන් කල හැටි, ඒ වගේම උද්‍යාන හා එම උද්‍යාන වල තවමත් ක්‍රියාත්මක වෙන වතුරමල් ක්‍රියාත්මක වෙන හැටි වගේ දේවල් එක්ක තාමත් මේ පර්වතය හංගපු රහස් ගොන්නක් තියෙනවා. සීගිරියේ එක පැත්තක විතරයි තාම කැනීම් කරල හොයාගෙන තියෙනානේ. අනිත් පැත්තේ වැඩ සෙමින් ආරම්භ කරල තියෙන්නේ. ඉතින් එක පැත්තක කල කැනීම් විතරක් සීගිරිය 8 වෙනි ලෝක පුදුමය කරල තියෙනවා නම් හිතන්න සීගිරිය සම්පූර්ණ කැනීම් කරල ඉතිහාසය ගොඩ ගද්දී ඒකේ තාක්‍ෂණික රහස් එලියට එද්ද මොන තරම් වටිනකමක් ලැබේවිද කියල. සීගිරිය ගැන මහා පරිමාණයෙන් ලියන්න ගියොත් පොතක් ලියන්න ඕනි.

දවස දෙවනි අදියරට වුනේ සීගිරිය එක්ක ගසට පොත්ත වගේ බද්ධ වෙලා තියෙන පිදුරංගල කන්ද. මේක  මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 340ක් පමණ උස්වූ කන්දක ඉදිකරනු ලැබූවක්. ජනප්‍රවාදගත තොරතුරු අනූව පළමුවන මුගලන් රජු, කාශ්‍යප රජු සමග යුධ වැදිමට පෙර මෙම විහාරයේ වැඩ කටයුතු නිමකිරීමට රන් පිදූ බවත්, ඒ අනූව රන්+පිදූ+ගල යන්න පසුකාලීනව පිදුරංගල බවට පත්වූ බවට විශ්වාස කරේ. තවත් ජනප්‍රවාදයකට අනූව භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනුවෙන් පූජා කොට ඇති මෙම ආරණ්‍ය සහිත ගලට, පිදූ ආරණ්‍ය ගල යන්න ව්‍යවහාර වූ බවත්, පසුකාලීනව එය පිදුරංගල වූ බවත් පැවසෙනවා. තවද ඒ වගේම ශිලා ලේඛන වල සඳහන් වෙන විදියට කාශ්‍යප නිරිඳුන්ගේ දියණිවරුන් සහ රජුගේ නමද යොදාගනිමින් ඈත අතීතයේදී මේ විහාරය බෝධි උත්පලවන්නා කාශ්‍යප ගිරි විහාරය හෙවත් බෝ උපුල්වන් කසුප්ගිර වෙහෙර නමින් ද හඳුන්වා තිබෙනවා. සීගිරියේ ඉඳන් කිලෝමීටර 2.5ක් විතර ගියාම ඉනාමලුව ප්‍රදේශයේ පිදුරංගල පිහිටලා තියෙනවා.  පිදුරංගලට වසර දහස් ගණනක් ඈතට විහිදුණු ඉතිහාසයක් තිබෙනවා. මෙහි ඉතිහාසය සීගිරියටත් වඩා අතීතයකට දිවයන අතර ක්‍රි. පූ. දෙවන හා පළමුවන සියවස කාලයේ පටන් පැරණි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වී තිබෙනවා. ක්‍රි .ව. 477 – 495 අතර කාලයේ දී සීගිරිය සිය පාලන මධ්‍යස්ථානය කරගෙන රජකම් කළ කාශ්‍යප රජු මෙහි විශාල සංඝාවාසයක් හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකර එය රහතන් වනහ්සේලාට පූජා කළ බැව පතපොතෙහි දැක්වෙනවා. එහිදී පිදුරංගල නැගීමේ ගමන ආරම්භ කරන ස්ථානය වම්පස කාශ්‍යප ස්ථූපය නම් ගරාවැටුණු චෛත්‍යයක නටඹුන් බලන්න පුලුවන්. මෙය කාශ්‍යප රජුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ ආදාහන පූජ්‍යෝත්සවය සිදුකළ ස්ථානය ලෙස සැලකෙනවා. පිදුරංගල පර්වතය පාදමේ පිදුරංගල රජමහ විහාරය හමුවෙනවා. ලෙන් විහාරයක් වන මෙහි සීගිරියේ මෙන්ම පැරණි චිත්‍ර දැකගත හැකියි.

ගමනෙහි පළමු කොටසෙහි ගල් පඩි හා අත්වැට ඉදිකර තිබෙන අතර එහි අවසාන කොටස මඳක් අපහසු නැගීමක් ඇති තරමක් තීව්‍ර එකක්. ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුතු තවත් ඉපැරණි ලෙන් විහාරයක් ගමනේ අතරමඟ දී හමුවන අතර, වර්තමානය වන විට මෙහි ඉතිරිව ඇත්තේ නටඹුන් කිහිපයක් පමණයි. මෙහි මීටර 12.5ක දිගකින් යුතු සෙල්මුවා සැතපෙන බුදු පිළිම වහන්සේ නමක් ඇති අතර එහි ගරා වැටුණු සමහර තැන් මෑත යුගයේ නැවත පිළිසකර කර තිබෙනවා. මෙහි හිස සහිත කොටස මීට වසර 50කට පමණ පෙර නිදන් සොරුන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර, මෑතක දී ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇති දේවලට එයත් අයත් වෙනවා. පර්වතය මුදුනට ළඟා වූ පසු හාත්පස මනස්කාන්ත දර්ශනයක් පෙනීමට පටන්ගන්නවා. විශේෂයෙන් ම මෙහි සිට සීගිරිය ඉතා අලංකාර ලෙස දිස්වෙනවා. මෙහි උස ම ස්ථානයේ ඉපැරණි චෛත්‍යයක නටඹුන් හමුවෙනවා. පිදුරංගල මුදුනතට සීගිරිය පෙනෙන්නේ යම් සේ ද, සීගිරිය මුදුනටත් පිදුරංගල එලෙස ම පෙනෙන අතර කාශ්‍යප රජ සමයේ දී කාශ්‍යප රජු මාළිගයේ සිට ම පිදුරංගල වැඳ පුදාගැනීම සිදුකළ බැව් කියැවෙනවා. සීගිරි චිත්‍රවල ඇති ළඳුන් මල් රැගෙන පිදුරංගල වැඳීම සඳහා යන ලෙස දක්වා ඇති බැව් සැලකෙනවා.

පිදුරංගල අවසානයේ අපි කණ්ඩලම බලන්න හිටියා වුනත් මහ වැස්සක් එක්ක කණ්ඩලම බැම්ම උඩට එද්දි රෑ වෙන්නත් ඇවිත්. ඒත් එතනට පේන පිදුරංගල සීගිරිය වගේම වැස්සත් එක්ක හැඩ වුන කණ්ඩලමත් අමුතු හැඟීමක් ඇති කරනවා. ඒ තැන නම් මට ලස්සනම ලස්සන හවසක්. ඉතින් එතැන ඉඳන් ටිකක් වෙලා වැස්ස බලපු අපි නවතැනට පිටත් වුනා.

එහෙනම් ඉතින් ආයෙත් පුලුවන් විදිහට ලිපියක් ලියනකන් ආයුබෝවන්.....

මේකත් සරුංගල් කාලයක්....

අපේ මලයගේ කොලුව.. ඌ මට කියන්නේ බාප්ප. අපෙ අයියට කියන්නෙ ලොකු තාත්ත. නෑකම් නම් කොහොන් කොහොම හැදිලද අහන්නේ යන්නේ නැති මට උගෙ ලෙන්ගතුකම නෑ කමටත් වඩා වටිනව. අපේ ගෙදර ඉඳන් ගෙවල් තුනකට එහායින් ඉන්නවා වුනත් මම වැඩ ඇරිල එද්දී රෑ වෙන නිසා මේකාව දකින්නේ සෙනසුරාද ඉරිද විතරයි. හැබැයි ඉතින් දවල් කාලයේ සීයයි ආච්චිය බලන්න ඇවිත් නානා ප්‍රකාරයේ දසවද දීල විසඳා ගන්න බැරිවෙන උභතෝකෝටික ප්‍රශ්න ටික කෝල් එකකින් අහනවා. විසඳා ගන්න බැරි ප්‍රශ්ණ අස්සේ සීයා එක්ක දාගන්න වලි, සීයා කියන කතා වල ඇත්ත නැත්තත් විසඳන්න වෙනවා.

උභතෝකෝටික ප්‍රශ්ණ මාලාව බොහෝවිට කුරුලු කූඩු, සර්පයෝ, සත්තුන්ගේ ආහාර විධි වගේ දේවල් ගැන තමා. කොහොම හරි සීය බැන්නත් සීය බාප්පට බැන්නත් කේලමයි නඩුවයි දෙකම කෝල් එකකින් එනව. දැන් මොන්ටිසෝරි යන්න පටන් අරන් තියෙන නිසා ප්‍රශ්න මාලාවයි, කතා විදියයි වෙනස් වෙලා. ඇහිඳින වචනයි ඇහෙන ප්‍රශ්ණයිත් එකතු වෙලා. ඒත් පහුගිය දවසක ඒකාගේ අම්මයි තාත්තයි ලෙඩ වෙලා. ඉතින් කොලුවා පූර්ණ වශයෙන් ආචිචියි සීයයි ලඟ. මිනිහටත් ලෙඩ. හැබැයි ඉතින් මිනිහට මාර සතුටුයි. ඇයි හැමදාම හවසට බාප්ප ගෙදර. බාප්පට වැඩ ඇරිල එද්දි නඩු කටයුතු. හයියෝ....

මේ අල්ලපනල්ලේ අහල පහල කොලුවෙක් සරුංගලයක් හදල. සරුංගල් කාලේනේ.. ඒ මදිවට දවල්ට අහස පුරාම විවිධාකාර සරුංගල්.

හරි ඔයාලට හිතුන වගේම තමා..

නඩුවයි වැඩයි බාප්පට. ගෙදර එද්දිම "බාප්පේ කයිට් එකක් හදල දෙනවැයි". සතියේ දවස් පහක් කොළඹ දුවල ඇවිත් සරුංගල හදන්න වෙලාවක් නැති නිසා සෙනසුරාද හදල දෙන්නම් කීව. කියද්දිම අපේ අම්ම ඇවිත් කීවේ පොරොන්දු වුනාද දැන් ඉතින් ඉඳල ඉවරයි කියල. එය කීවාක් මෙන්මය. කොලුවාට දින සටහන් කාල වේලාවන් නොමැත. හැමදාම හෙට සෙනසුරාදාද අහන්න පටන් ගත්තේය. කෙලෙසක හෝ සෙනසුරාදාට එළඹිනි. 

සෙනසුරාදා යනු මාර්කට් දිනයයි. ගෙදරට අවශ්‍ය බඩු ටික ගෙනත් දමන්නට අවශ්‍යය. කොලුවාගේ අම්මා තාත්තා යම්කිසි ප්‍රමාණයකින් සුව වී ඇති නිසා ඒකා ඒකාගේ අම්මාට බාර දී අපි ටවුන් ගියෙමු. පැමිණි වහා එකම ගැටලුව දැන් කයිට් එක හදනවාද යන්නයි. ඉඳින් ඉරටු ටිකක් හා කිතුල් පිත්තක් කතා ගත්තද බටපතුරක් සොයාගත නොහැකි නිසා ඉරටු වලින් පමණක් සරුංගලයක් හදන්නට සිතුවෙමි. කෑම කා අවසන සරුංගලය හදන්නට සිතා කෑම කන අතරවාරයේ ඇඳ උඩ තිබූ කැමරාව අල්ලාගෙන බාප්පේ කුරුල්ලෙක් ඇවිත් කියන්නේ ද  ඌමය. ඒත් කෑම කා අවසන් වන විට කෙල්ලා නිදිය. ඇඳ උඩ තිබූ කැමරාවත් අතකින් අල්ලාගෙම.

කොලුවාට පෙනෙන්නම "කයිට්" හදන්නට ඕනෑ නිසා මාද වැඩේ කල් දැම්මේ කොලුවා නැගිටින තුරුය. පැය කීපයකට පසු "කයිට් එක හැදුවද අහගෙනම ඇහැරියේය. හදමු හදමු කෝ ආච්චිගෙන් නූල් බෝලයක් ඉල්ලගෙන එන්න කියාගෙනම මගේ වැඩ ටික කල දමා කොල්ලාගේ කයිට් හදන කාර්යය පටන් ගත්තෙමි.

මට අනුව නම් කොල්ලා ඒ සියල්ල උගත යුතුය. ඒ නිසා ඌට වැඩේ කියා දෙන ගමන්ම සරුගංලය හැදුවෙමි. ඒ හදන අතරවාරයේ අපේ අතීතයට දුවගෙන ගියේ ඒ කාලයේ විවිධාකාරයේ සරුංගල ගමේ උන්ගේ ඕඩර වලට හදා ගෙදර සාලයේ පුටු උඩ තබා අම්මාගෙන් බැනුම් ඇසූ හැටිය. "ගෙදරට කවුරු හරි ආවම කොහේද වාඩි කරන්නේ මං. හැම පුටුවෙම සරුංගල්. අයින් කරනව මේවා." ඒ අම්මාගේ ආදරණීය වදන්ය. මොණරුන්, ඔටුණු, වව්ල්ලු / කපුටෝල මී මැස්සෝ, පෙට්ටි සරුංගල, නයි, සමනල්ලු වාගෙ විවිධාකාර සරුංගල වෙති.

සරුංගල යැවීම වෙනම කලාවක්ය. සරුංගලයට ගැලපෙන සුලඟක් එන එක. සරුංගලයක් උඩ හුලඟට අනලනකන් හරියට මුදුන් කරවන හැටි, නූල් දෙන හැටි, හුලං මාරු වෙද්දී කූරියා ගැහුවොත් නෙච්චියක් දීල ඒක ගොඩ දාගත්ත හැටි. අනෙකකන්ගේ සරුංගල නූල් පටලවන්නේ නැතිව බේරගන්න හැටි. නූල් වල සයිස් එක්ක පැටලුනොත් කැඩෙන හැටි. කඩුගෙන යන සරුංගල වැටෙන තැන් හිතන හැටි. මේ වාගේ නානාප්‍රකාරයේ අධ්‍යයනයක් ඕනෑ විශයක් තමා සරුංගල යැවීම.

කොහොමින් හරි ඉරිද උදේ සරුංගලලේ අලවගෙන කොලුවත් එක්ක සරුංගලය යවන්න ගියා. සරුංගලේ උඩ ගියත් හරි හැටි හුලඟක් නොතිබුන නිසා නූල් පන්දුවෙන් බාගයකට වඩා උඩ ගිය සරුංගලේ නූල තද වුනේ නෑ. ඉතින් ටිකක් වෙලා කොලුවට අල්ලගෙන ඉන්න දුන්නා වුනත් වැඩි වෙලා තියාගන්න බැහැ. පුරුද්දක් නැතිව. ටික වෙලලාවකින් හුලං නැතිව සරුංගලේ සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ පහත් වෙන්න පටන් ගත්තා. සරුංගල් යවන්න ආව අයගේ ඇස් මානයෙන් පහත් වෙද්දි කට්ටිය කීවේ "ඒක ඉවරයි" කියල. හැබැයි ඉතින් කාලයක් සරුංගල් යවපු පුරුද්දෙන් නූල ඇදල කරල සරුංගලේ ආයෙත් උඩට ගන්න පුලුවන් වුනා. ඊලඟට වෙන්නේ මොකක් කියල දන්න නිසා ඉක්මනින් සරුංගලේ බා ගත්තා. සරුංගලේ බාන එකත් කලාවක්. නූල හරියට ගොඩ දාන එක සරුංගලේ අතටම බාන එක හරිහැටි කරන්න ඕන.

ආයෙ දවසක යන්න ඕනි. ටිකක් ලොකු සරුංගලයක් හදාගෙන. අතීත මතක විදිහට උදේම සරුංගලයක් යවල ගහක ගැට ගහල. කාව හරි බලාගන්න තියල දවල්ට කන්න ගෙදර ගිහින් ඇවිත්. හවස් වෙනකන්ම ඉඳල සරුගලේ බාගෙන ගෙදර එන්න තියේ නම්.

ඒක වගේම මේකත් සරුංගල් කාලයක්.... 

ලංකාවේ Online Sellersලා හා පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම්

අන්තර්ජාලයෙන් මිලදී ගැනීම් වර්ධනයත් සමඟ, පාරිභෝගිකයන් මැඩලන මොළකරුවන්ගේ ක්‍රියාකලාපවලින් බොහෝ පාරිභෝගිකයන්ට අසාධාරණයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවේ. JBL Mini Speaker එකක් ලෙස ප්‍රචාරය කර අයෙකුට වෙනත් අයිතමයක් ලබාදීමක් වැනි අවස්ථාවක් එයට උදාහරණ ලෙස ගනිමි. ඒ මගින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිරීති හා නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ විස්තර කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.

මෙහිදී මිලදී ගත් අයිතමය වශයෙන් JBL Mini Speacker ලෙස සඳහන් කල ද ලැබී ඇත්තේ සාමාන්‍ය ස්පීකරයකි. මෙහිදී මිලදී ගත්ත අයිතමය වෙනුවෙන් ගෙවීම් කරන්න කලින් ඒ ඇතුලේ තියෙන්නේ තමන් ඉල්ලූ දේම ද කියල බලන්න ක්‍රමයක් නැහැ. එයට හේතුව විනිවිද නෙපෙනෙන්න pack කරන එක සහ Courier එකෙන් payments නොකර pack එක ගලවලා බලන්න නොදෙන එක. ඊලඟ දේ තමා නැවත මුදල් ලබා ගැනීම සඳහා කතා කරද්දි ඒ ලබා දුන්න දුරකථන අංක වැඩ නොකරන අතර ආයතන සොයමින් කාලයක් ගත කරල අංක හොයාගෙන කතා කරල නීති මාර්ගයෙන් යනව කීවම ප්‍රතිචාර දක්වනවා. ඒ වෙලත් ගෙවීම විදිහට කොටසක් කරල ඉතිරි ටික භාණ්ඩය නැවත ලබා ගන්න එනව ඒ වෙලාවෙදි ගෙවනවා කියලයි කියන්නේ. නමුත් ඒක ගන්න එන්නේ නෑ. එතනදි පාරිභෝගිකයා නීති මාර්ගයෙන් නොගිහින් සදාකල් බලන් ඉන්නවා භාණ්ඩය අරන් යන්න එනකල්.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරිය (Consumer Affairs Authority - CAA), 2003 දී ආරම්භ කරන ලද පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත (Consumer Affairs Authority Act, No. 9 of 2003) මඟින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරයි. මෙම පනත යටතේ, පාරිභෝගිකයන්ට පහත සඳහන් අයිතිවාසිකම් ලබා දී ඇත. ඒ වගේම මේ වගේ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් අන්තිමට නීතියක් යාවත්කාලීන කලා අංක 2332/15 කියන 2023.05.17 වැනිදා නිකුත් කරපු අතිවිශේෂ ගැසට් එක හරහා CONSUMER  AFFAIRS  AUTHORITY  ACT,  No.  09  OF 2003 එකේ Section 10(1)(b)(ii) Ammend කිරීම මගින්.

1. නිවැරදි විස්තර ලබා ගැනීමේ අයිතිය - පාරිභෝගිකයන්ට මිලදී ගැනීම් කරන මොහොතේ නිවැරදි සහ පූර්ණ තොරතුරු ලබා ගැනීමට අයිතියක් ඇත
   
   
2. ගුණාත්මක භාණ්ඩ ලබා ගැනීමේ අයිතිය - ප්‍රචාරය කරන භාණ්ඩය සහ සැබෑ භාණ්ඩය එක හා සමාන විය යුතුය.
   
   
3. අධිකාරියට පැමිණිලි ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව - CAA මඟින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳව නඩු පවරාගත හැකිය.

මෙවන් දේ සම්බන්ධයෙන් පාරිභෝගිකයෙකු වශයෙන් සිදු කල හැකි නීතිමය ආකාර දෙකක් පවතී.

1. පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරියට පැමිණිලි කිරීම - CAA වෙත ලිඛිත පැමිණිලික් ඉදිරිපත් කළ හැකිය. අධිකාරිය මෙම පැමිණිල්ල පිළිබඳ විමර්ශනයක් සිදු කර, නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගත හැකිය.
   
   
2. අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගෙන යාම - ශ්‍රී ලංකා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත, No. 9 of 2003 14(1) යටතේ, භාණ්ඩය හෝ සේවාව සම්බන්ධයෙන් ව්‍යාජ ප්‍රචාරණය කළ පුද්ගලයාට නඩු පවරාගත හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂාව සඳහා නීතිමය මාර්ග භාවිත කිරීමෙන් පමණක් නොව, නිවැරදි තොරතුරු සොයාගෙන වගකීම් සහිතව ක්‍රියාකළ යුතුය. විශේෂයෙන්, අන්තර්ජාල වෙළඳාම්කාරයන් විසින් කරන ලද ව්‍යාජ ක්‍රියාකලාපයන්ට මුහුණ දීම සඳහා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරියෙන් ලබා දෙන සේවාවන් ඉහළින් භාවිතා කළ යුතුය. පාරිභෝගිකයන් ද, ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ දැනුවත්ව ක්‍රියා කළ යුතුය.

 

 

Whatsapp Scam: +92 අංක වලින් WhatsApp ඇමතුම් ලබා ගැනීමෙන් වළකින්න

පහුගිය කාලය පුරා ඉන්දියාව ඉල්ල්ක කරගනිමින් සිටි මෙම whatsapp අන්තර්ජාල වංචා සිද්ධීන් දැන් ශ්‍රී ලංකාව ඉල්ලක්ක කරගෙන ද සිදුවීමට පටන් ගෙන ඇත.

පහුගිය කාලය පුරාවට නිවසේ සිට මුදල් ඉපයීමේ වැඩ, OTP වංචාවන් හා Youtube වංචාවන් වැනි විවිධ ක්‍රම ඔස්සේ සයිබර් අපරාධකරුවන් මිනිසුන් රවටා නොසැලකිලිමත් පුද්ගලයින්ගෙන් මුදල් සොරකම් කිරීමට ක්‍රම සකසයි. මෙලෙස අපරාධකරුවන් WhatsApp හරහා වින්දිතයින්ට අමතා මුදල් සහ බැංකු තොරතුරු ලබා දීමට ඔවුන් රවටා ගන්නා තවත් මාර්ගගත වංචාවක් මෑතකදී මතු වී තිබේ .

මෙම වංචාකරුවන් +92 රට කේතයෙන් ආරම්භ වන දුරකථන අංක සමඟ පාරිභෝගිකයින් සම්බන්ධ කරගනිමින් නොමිලේ iPhone සහ අනෙකුත් Apple නිෂ්පාදන සමඟ ඔවුන්ව පොළඹවයි . තවද විවිධ තරඟ වලින් ඔබ දිනූ බව පවසමින් ඔබගේ බැංකු විස්තර ඉල්ලා ගෙන ඒ හරහා දිනූ මුදල් යොමු කරන බව දන්වමින් ඇමතුම් ලබා දෙනු ඇත.

වංචාකාරයා වින්දිතයාට සමාජ මාධ්‍ය යෙදුම හරහා පණිවිඩයක් යවමින්, “සුබ පැතුම්! ඔබ XXX වෙතින් නොමිලේ iPhone 14 එකක් දිනා ඇත. රුපියල් 3000 ක කුඩා ගාස්තුවක් ගෙවන්න. ලබා දී ඇති අංකයට ගෙවීමට UPI (Unified Payments Interface) භාවිතා කරන්න. ලෙස උපදෙස් ලබා දෙනු ඇත.

මෙම වංචාව යනු කුමක්ද සහ අපරාධකරුවන් රටේ කේතය +92 සමඟ අංක අමතන්නේ ඇයි?

+92 රටේ කේතය පකිස්ථානය සඳහා වන අතර, වට්ස්ඇප් හරහා ඉන්දියානු ජාතිකයන් හා ඉන්දියානු සම්බවයක් ඇති පුද්ගලයින් ඉලක්ක කරගත් වංචාකරුවන් පිළිබඳ චෝදනා තිබේ. කෙසේ වෙතත් අමතන්නන් පකිස්ථානයෙන් නොවේ. බලධාරීන් පවසන පරිදි, ඉහත සඳහන් නඩුවට කිසිදු පාකිස්තානු පුද්ගලයෙකුගේ සහභාගීත්වයක් නොමැති අතර, වංචනිකයින් වින්දිතයා සම්බන්ධ කර ගැනීමට සහ වංචාව සිදු කිරීමට අතථ්‍ය (virtual Number) අංකයක් භාවිතා කර ඇත. මේ මට ලැබුණු අංකයක් : +92 30 08470284

මට මේ ඇමතුම ලැබුණේ සිංහලෙන් වීම තමා ප්‍රධානම දේ. මොකද බොහෝමයක් විට මේ වගේ Scam වලට අහුවෙන්නේ අඩු සාක්‍ෂරතාවයක් තියෙන අය නිසා ඒ ඒ රටේ Native Language එකෙන් කතා කරන්න ඕන. දෙවැනි දේ තමා මට ආව පණිවිඩයේ තිබුනා එකම දේ රිපීට් වෙනවා වගේ දෙයක්. එකම වචන ටික ආයේ ආයේ කියනවා වගේ. තව දෙයක් තමා තාක්‍ෂණිකව මම කියන දේවල් සඳහා ලැබෙන පිළිතුර සඳහා ගතවෙන කාලය. මේ දේවල් එක්ක මට හිතුන දේ තමා මේක කෘතීම හඬ ලබා දීමක් කියන එක. ඒ වචන වල මනුස්ස ගතියක් නෑ.

මම කොහොමද මේ දේ හරියටම කියන්නේ. ඒක කියන්න කාලයක් මම කරපු දේවල් මට උසව් වෙනවා. හැම මනුස්සයෙක්ම අහන සරල දේ වලට පවා උත්තර දෙන්න කාලයක් ගන්නවා. මේක තත්ත්පරයකට අඩු වෙන්න පුලුවන්. ඒ වගේම ඒ ඒ උත්තර දෙන වෙලාවන් වලදී හඬ වෙනස් වීම කියන එකත් සුවිශේෂ වෙනවා. +92 අංකයකින් සිංහලෙන් කතා කරනවා කියන එකම සැක සහිත වෙද්දී මුලින් හඬ නැවත නැවත ඇහෙද්දිත් මට හිතුනේ voice modulator එකක් භිවාත කරල වෙන්න ඕන කියලයි. හැබැයි එහෙන් කියල සහ මම අහන දේ වලට ලැබුණ පිළිතුරු වල විදිහෙන් මම හිතන්නේ AI එකක් හරහා Scam එක Run කරනවා කියලයි.

කොහොම වුනත් නොමිලේ තෑගි හෝ වාසිදායක ගනුදෙනු පොරොන්දු වන ඇමතුම් සහ කෙටි පණිවුඩ ආකර්ෂණීය විය හැකියි. නමුත් ඒවා බොහෝ විට ව්‍යාජ යි. අවධානයෙන් සහ සැකයෙන් සිටීම ඔබට මෙම ව්‍යාජ ක්‍රීඩා වලට ගොදුරු වීමෙන් වළක්වා ගත හැකිය.

අතථ්‍ය අංක භාවිතයෙන් දුරකථන වංචා වළක්වා ගැනීමට, මෙම පියවර අනුගමනය කරන්න. විශේෂයෙන් ඔබ ඇමතුම ආරම්භ නොකළේ නම්, දුරකථනය හරහා පුද්ගලික තොරතුරු ලබා දීමෙන් ප්‍රවේශම් වන්න. ඒ වගේම සැක සහිත කිසිම තැනකට ඇත්ත විස්තරයක් දෙන්න එපා. අනිත් පැත්තෙන් කතා කරන කෙනා ඔයාලට verify කරගන්න බැරි නම් හරි තොරතුරු දෙන එක කරන්නම එපා.