ජීවිත ගසකින් ගෝලීය කර්මාන්තයක් දක්වා
ශ්රී ලංකාවේ ගමක උදෑසනක් සිතුවම් කළහොත්, ඒ දර්ශනය සම්පූර්ණ වන්නේ පොල් ගස්වලින් තොරව නොවේ. නිල් අහසට ඉහළින් නැගී සිටින පොල් ගස් පේළි, සුළඟ සමඟ සෙමින් සෙලවෙන කොළ, ගෙවත්තකින් ඇසෙන පොල් ගෙඩි වැටෙන හඬ—මෙය ශ්රී ලාංකික ජීවිතයේ පරම්පරා ගණනාවක් පුරා පැවත එන හුරුපුරුදු දසුනකි.
නමුත් බොහෝ දෙනා නොදන්නා කරුණ වන්නේ මෙම සරලව පෙනෙන පොල් ගස පිටුපස විශාල කර්මාන්ත ලෝකයක් පවතින බවයි. පොල් ගෙඩියක් යනු ආහාරයක් පමණක් නොවේ. එය තෙල් කර්මාන්තයකට, ආහාර සැකසුම් කර්මාන්තයකට, කොහු කර්මාන්තයකට, අපනයන කර්මාන්තයකට, රැකියා දහස් ගණනකට සහ විදේශ විනිමය ආදායමකට මූලාශ්රයකි.
මේ නිසාම ලෝකයේ බොහෝ රටවල පොල් ගස “Tree of Life” (ජීවිත ගස) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
එක් පොල් ගසකින් ලබාගත හැකි ප්රයෝජන ප්රමාණය විමසා බැලූ විට එහි සැබෑ වටිනාකම අවබෝධ වේ.
- පොල් මදයෙන් – ආහාර හා තෙල්
- පොල් වතුරෙන් – පාන වර්ග
- පොල් ලෙල්ලෙන් – කොහු කෙඳි
- පොල් කටුවෙන් – අඟුරු සහ සක්රීය කාබන්
- පොල් කොළයෙන් – වහල සහ හස්ත කර්මාන්ත
- පොල් ලීයෙන් – ගෘහ භාණ්ඩ හා ඉදිකිරීම් භාවිතය
එනම් පොල් ගසක් යනු අපද්රව්ය නොමැති සම්පූර්ණ කර්මාන්ත පද්ධතියකි.

ශ්රී ලංකාවේ පොල් කර්මාන්තයේ ඉතිහාසය
ශ්රී ලංකාවේ පොල් වගාවට ඇත්තේ සියවස් ගණනාවක් පුරා දිවෙන ඉතිහාසයකි. අතීතයේදී පොල් ගස ගෘහස්ථ අවශ්යතා සඳහා වගා කළද, යටත් විජිත සමයත් සමඟ එය වාණිජ බෝගයක් බවට පත්විය.
ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ පළමු වරට ක්රි.ව. 564 දී පමණ, පළමුවැනි අග්බෝ රජතුමාගේ (අග්ගබෝධි) රාජ්ය සමයේදී වැලිගම අවට සැතපුම් 36ක මුහුදු තීරයක් ආශ්රිතව පොල් වගාවක් ආරම්භ කළ බව ඓතිහාසික සාහිත්ය මූලාශ්රවල දැක්වේ. ඉන්දියානු සාගරයේ නාවික කටයුතුවල නිරතවූවන්ගේ සහ වෙළෙන්දන්ගේ පහසුව සඳහා රජු විසින් වැලිගම ප්රදේශයේ මෙම වගාව ඇති කරන ලදී. වැලිගම පිහිටි “පොල්වත්ත” නමින් හැඳින්වෙන ප්රදේශය මෙරට වාණිජමය වශයෙන් පොල් ගසක් රෝපණය කළ ප්රථම ස්ථානය ලෙස විශ්වාස කෙරේ. පොල් ගසෙහි දැවයේ සිට මුල දක්වාම විවිධ මිනිස් අවශ්යතා සපුරා ගැනීමට උපකාරී වීම නිසා එකල ද එය කප්රුකක් ලෙස සැලකිනි.
විශේෂයෙන් බ්රිතාන්ය පාලන සමයේදී පොල් වගාව විශාල වශයෙන් ව්යාප්ත වූ අතර, පොල් තෙල් සහ කොප්පරා අපනයනය කිරීම ආරම්භ විය.
එම කාලයේදී ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන අපනයන බෝග තුන ලෙස:
සැලකුණි.
අද වන විට තේ සහ රබර් සමඟ පොල් කර්මාන්තයද ශ්රී ලංකාවේ වැවිලි ආර්ථිකයේ ප්රධාන කුළුණක් ලෙස පවතී.
පොල් ත්රිකෝණය – ශ්රී ලංකාවේ පොල් කර්මාන්තයේ හදවත
ශ්රී ලංකාවේ පොල් වගාව සෑම දිස්ත්රික්කයකම පාහේ දක්නට ලැබුණද, ප්රධාන වගා කලාපය ලෙස සැලකෙන්නේ “පොල් ත්රිකෝණය” යි.
මෙයට අයත් ප්රධාන ප්රදේශ: